Newsletter
Podaj nam swój e-mail, aby otrzymywać od Centrum Amis informacje o nowościach i promocjach.

Sklep zielarski

Jeśli się zgadzasz zatwierdź formularz
Zaloguj się
Nie pamiętasz hasła? Zarejestruj się

Sklep zielarski Centrum Amis

Autoryzowany dystrybutor Solgar

Autoryzowany dystrybutor Solgar Polska

Reklama

Witamina C, jaka i dlaczego? 0

 Skarby Gai witamina C

Kwas L-askorbinowy, czyli witamina C

 

Witamina C

 

Kwas L-askorbinowy, czyli witamina C, to organiczny związek chemiczny należący do grupy alkoholi polihydroksylowych, niezbędny do funkcjonowania organizmów żywych, regulujący bardzo wiele funkcji biologicznych. Organizm człowieka, ze względu na brak enzymu oksydazy L-gulonolaktonowej, sam nie wytwarza witaminy C, przez co w całości musi być ona dostarczana wraz z dietą, aby utrzymać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Kwas askorbinowy po raz pierwszy wyizolowany i oczyszczony został z papryki w 1933 roku, za co węgierski uczony Albert Szent-Györgyi otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii cztery lata później.

 

Od tego czasu wykryto kwas L-askorbinowy, będący naturalnie występującą formą witaminy C w wielu surowych owocach i warzywach. Szczególnie bogate w nią są melony, owoce cytrusowe i ich soki, takie pomarańcze czy grejpfruty; guawa, mango, kiwi, papaja, ananas, truskawki, maliny, żurawina, a także pomidory i sok z nich. Spośród warzyw dużo witaminy C zawierają kapusta, brokuły, brukselka, kalafior, czerwona i zielona papryka, jarmuż, szpinak i inne liściaste zielone warzywa. Mimo obecności witaminy c w wielu warzywach i owocach, posiłki z nich przygotowane mogę bardzo często nie zawierać kwasu L-askorbinowego, ponieważ jest to związek bardzo nietrwały. Łatwo ulega rozpadowi pod wpływem wielu czynników, między innymi tlenu, podwyższonej temperatury i światła. Podobnie jak cholesterol, nie występuje w żadnych produktach odzwierzęcych.

Kwas L-askorbinowy

witamina C

DAWKOWANIE I ILOŚCI

 

Niedobory tej witaminy prowadzą do szkorbutu, wielonarządowej choroby, której pierwsze objawy obejmują osłabienie i uczucie zmęczenia, jednak szybko postępują i zaczynają obejmować między innymi bóle mięśni i stawów, zapalenie i krwawienie dziąseł, chwianie się i wypadanie zębów, zmiany skórne oraz utrudnione gojenie się ran. Przyczyną tych objawów jest upośledzona synteza kolagenu, głównego białka tkanki łącznej, w której bierze udział kwas askorbinowy. Choroba ta niegdyś dziesiątkowała marynarzy i więźniów, czyli grupy najbardziej narażone na długotrwałe niedożywienie. W chwili obecnej szkorbut praktycznie w ogóle nie występuje, ze względu na łatwy dostęp do świeżych warzyw i owoców. Jednak ze względu na wielość funkcji, którą kwas L-askorbinowy pełni w ludzkim organizmie, obniżony poziom witaminy C może prowadzić do wielu bardziej subtelnych objawów, dlatego tak ważne jest zapewnienie odpowiedniej ilości tej witaminy w diecie. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności organizm dorosłego mężczyzny wymaga 110 mg witaminy C dziennie do prawidłowego funkcjonowania, a kobiety 95 mg/dzień. W czasie ciąży i laktacji ilość ta jest większa. Zalecane spożycie znacznie wzrasta w przypadku palenia papierosów, ze względu na to, że dym papierosowy powoduje powstawanie szkodliwych, wysoce reaktywnych wolnych rodników, które witamina C neutralizuje.

 

Ze względu na ścisłą regulację poziomu kwasu askorbinowego w organizmie na poziomie wchłaniania, wydalania i zużycia, przyjmowanie witaminy c jest całkowicie bezpieczne nawet w bardzo dużych dawkach, sięgających kilku gramów na dzień. Najwyższa dawka, która nie wywołuje żadnych efektów ubocznych określona została w literaturze naukowej na 2 gramy na dzień. Powyżej tej ilości wystąpić mogą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym głównie nudności i biegunka, związane z wysokim poziomem askorbinianu w jelitach. Jednocześnie, badania uwzględniające dożylne podawanie witaminy C w dawkach do 100 gramów w ciągu kilku godzin nie wykazały żadnych efektów ubocznych na organizm człowieka, w związku z czym przyjmowanie jej jest całkowicie bezpieczne dla człowieka i nietoksyczne. Ze względu jednak na metabolizm tej witaminy zaleca się unikanie spożywania jej w dawkach przekraczających 1 gram na dobę w przypadku występowania lub skłonności do powstawania kamieni nerkowych oraz nielicznych, rzadkich chorób, takich jak hemochromatoza, talasemia czy niedokrwistość sunderoblastyczna. Z przewodu pokarmowego witamina C wchłania się na takim samym poziomie, niezależnie od rodzaju pożywienia czy formy w której jest przyjmowana. W nabłonku jelitowym wchłaniana jest do krwi, gdzie występuje w formie wolnego jonu, askorbinianu, skąd rozprowadzana jest po całym organizmie. Przeciętnie w ciele dorosłego, zdrowego człowieka znajduje się od 300 do 2000 mg tej witaminy, przy czym najwięcej jej zawierają leukocyty, czyli komórki układu odpornościowego, nadnercza, przysadka i inne części mózgu.

Kwas L-askorbinowy

witamina C

FUNKCJE

 

Kwas askorbinowy występuje we wszystkich częściach ludzkiego organizmu. W różnych stężeniach znajduje się we krwi, komórkach kości oraz komórkach systemu odpornościowego. Jego ilość podlega ścisłej regulacji i jest sumą wypadkową ilości przyjętej z pożywieniem, ilości wydalanej z moczem i kałem oraz witaminy zużytej na procesy metaboliczne. Większość funkcji fizjologicznych kwasu askorbinowego związana jest z jego właściwościami oksydoredukcyjnymi. Pełni rolę kofaktora enzymów odpowiedzialnych za syntezę kolagenu, karnityny i neurotransmiterów. Odpowiedzialny jest on za utrzymanie jonów metali obecnych w centrach aktywnych enzymów w formie zredukowanej, przez co mogą one wykazywać pełnię funkcji katalitycznych. Witamina C niezbędna jest także we wszystkich fazach gojenia się ran i odpowiedzi organizmu na uszkodzenia. W fazie stanu zapalnego bezpośrednio wspomaga neutrofile, komórki układu odpornościowego, w odpowiedzi na zagrożenie oraz uczestniczy w neutralizowaniu wolnych rodników powstających w procesie odpowiedzi układu odpornościowego. Następnie umożliwia syntezę i remodelowanie kolagenu oraz innych składników tkanki łącznej, które niezbędne są do zagojenia się rany. Obecność wystarczającej ilości witaminy C skraca czas potrzebny za zagojenie się ran.

 

Jako kofaktor enzymów, niezbędny jest w metabolizmie neuroprzekaźników, w tym powstawania noradrenaliny z dopaminy oraz w syntezie serotoniny z tryptofanu. Aktywność neuronów glutaminergicznych oraz dopaminergicznych jest ściśle związania ze zmianami stężenia kwasu askorbinowego w płynie międzykomórkowym je otaczającym, tym samym regulując prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Dotychczasowe badania sugerują, że kwas askorbinowy pełni także bardzo ważną rolę we wczesnych stadiach rozwoju układu nerwowego, głównie dla rozwoju komórek glejowych oraz syntezy osłon mielinowych.

 

Witamina C wspomaga także wchłanianie żelaza niehemowego przyjmowanego wraz z dietą. Redukuje ona żelazo do lepiej przyswajalnej formy, a ponadto może wpływać na inhibitory przyswajania żelaza, co przyczynia się do dwojakiego zwiększenia jego ilości wchłanianego z pożywienia.

 

Choroby układu sercowo-naczyniowego, do których należą między innymi: nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa i zawał serca, udar mózgu, choroby naczyń obwodowych, przewlekła niewydolność serca czy zaburzenia rytmu serca, są główną przyczyną przedwczesnych zgonów w Polscei w Europie. Leżąca u ich podłoża miażdżyca tętnic przez wiele lat rozwija się często osiągając etap zaawansowany przed wystąpieniem objawów. Współczesne hipotezy sugerują jednoznacznie, że wiele z tych chorób związanych jest z uszkodzeniem lipidów, DNA i białek w warunkach stresu oksydacyjnego. Szczególną rolę w powstawaniu złogów miażdżycowych odgrywa utlenianie lipoprotein niskiej gęstości (LDL), czemu witamina C może zapobiegać. Suplementacja w ilości minimum 500 mg na dzień w przypadku osób mających podwyższony poziom cholesterolu we krwi prowadzi do zmniejszenia ilości frakcji LDL oraz trójglicerydów, a tym samym do normalizacji lipidogramu. Dodatkowo, kwas askorbinowy przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego poprzez stymulację syntezy tlenku azotu(II), będącego ważnym związkiem sygnałowym o szerokim spektrum stymulacji m.in. układu krwionośnego. Przekładać się to może na zmniejszenie ciśnienia krwi, potwierdziły wstępne badania kliniczne. Ponadto w prospektywnym badaniu kohortowym, w którym udział wzięło ponad 20 000 osób na przestrzeni ponad 12 lat, wykazano, że wzrost stężenia witaminy C we krwi zmniejsza ryzyko wystąpienia stanów niewydolności serca. Podobne wnioski wypływają z metaanalizy badań dotyczących ryzyka wystąpienia udaru mózgu, które maleje wraz ze wzrostem stężenia witaminy C w przyjmowanym pożywieniu oraz we krwi.

 

Kwas L-askorbinowy jest jednym z głównych przeciwutleniaczy obecnych w tkankach i płynach układu oddechowego. Obecność związków o charakterze antyoksydacyjnym chroni tkanki przed uszkodzeniem przez obecne w powietrzu szkodliwe związki chemiczne. Zgodnie ze wstępnymi badaniami, suplementacja 15 gramami witaminy C dziennie pozwala na zmniejszenie częstości występowania ataków astmy infekcyjnej o 78% oraz redukcję nadwrażliwości tchawicy. Suplementacja kwasu Laskorbinowego pozwala także w redukcji czasu trwania symptomów przeziębienia.

 

Witamina C pełni także istotną rolę w utrzymywaniu odpowiedniej struktury kości, między innymi wspomagając osteoblastogenezę i różnicowanie się osteoblastów, oraz będąc kofaktorem w syntezie kolagenu w komórkach kości, osteoblastach. Wszystkie opisane procesy niezbędne są do remodelowania tkanek układu kostnego, które podlegają mu przez całe życie człowieka. Badania in vitro oraz in vivo wykazały, że niedobory witaminy C prowadzą do osłabienia struktury macierzy kostnej, co przekłada się na osłabienie kości i zwiększenie ich podatności na urazy i złamania. Wstępne badania kliniczne potwierdziły pozytywny wpływ suplementacji kwasu L-askorbinowego na stan tkanki kostnej. Terapeutyczna rola tej witaminy jako środka prewencyjnego i opóźniającego degenerację kości wymaga dalszych badań nad możliwością stosowania jej w przypadkach osteoporozy czy złamań kości.

 

Integralność ludzkiego aparatu wzroku i procesu widzenia podlega zmianom biochemicznym, fizjologicznym i funkcjonalnym wraz z wiekiem, a szczególnie wrażliwe na wolne rodniki i inne szkodliwe czynniki są białka uczestniczące w procesie widzenia oraz budujące aparat wzroku. Główną przyczyną utraty wzroku na świecie pozostaje zaćma, czyli degeneracyjna choroba polegająca na stopniowym mętnieniu soczewki oka. Witamina C naturalnie obecna jest w soczewce oka w stężeniu pięćdziesięciokrotnie przekraczającym normalne stężenie tej witaminy we krwi. Niektóre z dotychczas otrzymanych wyników badań wiążą proces starzenia się aparatu wzroku ze zmniejszeniem zawartości kwasu L-askorbinowego w soczewce oka, tym samym osłabiając jej prawidłowe funkcjonowanie, szczególnie w populacji azjatyckiej pod kątem zaćmy nabytej.

 

Powstawanie komórek nowotworowych jest wieloetapowym procesem wciąż wymagającym lepszego poznania. Jednym z istotnych czynników w kancerogenezie pełnią wolne rodniki, które powstają w wyniku działania substancji rakotwórczych na organizm człowieka. Ze względu na swoje właściwości antyoksydacyjne, witamina C poddana została wielu badaniom pod kątem jej wpływu na zapobieganie i leczenie schorzeń nowotworowych. Jedna z metaanaliz badań epidemiologicznych na ponad 8000 przypadków raka płuc wykazała, że przyjmowanie kwasu L-askorbinowego wpływa na zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka płuc proporcjonalnie do zwiększającej się dawki, zmniejszając się o 7% na każde 100 mg przyjętej witaminy C dziennie. Podobne badania, przeprowadzone na nowotworach piersi wykazały, że pacjentki z tego rodzaju nowotworem mają również zmniejszony poziom witaminy C we krwi w porównaniu do zdrowych pacjentek w grupie ryzyka. Sugeruje to związek poziomu kwasu L-askorbinowego na intensywność procesów kancerogenezy. Pomimo, że witamina C nie wydaje się być efektywna w leczeniu nowotworów, badania kliniczne z jej suplementacji sugerują, że może ona zwiększyć jakość i długość życia pacjentów. Jednym z proponowanych mechanizmów działania w takich przypadkach jest istotny wpływ tej witaminy na oksydacyjne uszkodzenie DNA, co blokuje początki kancerogenezy. Wysoki poziom witaminy C we krwi wpływa pozytywnie na neutralizację wolnych rodników oraz obniżenie stresu oksydacyjnego, tym samym zapobiegając uszkodzeniom DNA. Pozakomórkowy askorbinian (jedna z fizjologicznych form witaminy C) zdolny jest także do selektywnego niszczenia niektórych złośliwych komórek nowotworowych, nie uszkadzając przy tym komórek zdrowych. Ze względu na ścisłą kontrolę w absorpcji tej witaminy z przewodu pokarmowego oraz regulację jej poziomu we krwi obecnie prowadzone próby kliniczne skupiają się w głównej mierze na stosowaniu witaminy C w megadawkach w formie wlewów dożylnych (nawet do 100 gramów na wlew). Obecnie znajdujące się z fazie II badania kliniczne wykazały jak na razie przede wszystkim, że witamina C w takiej formie znacznie redukowała niekorzystne efekty uboczne niektórych rodzajów chemioterapii, w tym nudności, bezsenność, zatwardzenia oraz zwiększyła ogólne samopoczucie pacjentów. Inne podobne badania, prowadzone na pacjentkach z nowotworami jajników, wykazały, że kwas Laskorbinowy zdolny jest nie tylko do neutralizacji negatywnych ubocznych efektów chemioterapii, ale zdolna jest także do działania synergistycznego z lekiem cytostatycznym (gemcytabina) i wzmacniania jego działania poprzez zwiększanie podatności komórek nowotworowych na działanie chemioterapeutyku. Obiecujące wyniki wykorzystania witaminy C w leczeniu i wspomaganiu leczenia nowotworów wymagają dalszego potwierdzenia przy użyciu większych prób klinicznych, jednak jej antyoksydacyjne właściwości zdolne do redukcji szkodliwych wolnych rodników zostały jednoznacznie potwierdzone.

 

Kwas L-askorbinowy pełni także bardzo ważną rolę w rozwoju płodu oraz nowonarodzonych dzieci, stąd zapotrzebowanie na witaminę C wśród kobiet w ciąży oraz podczas laktacji znacznie wzrasta. Niedobory tej witaminy w trakcie ciąży prowadzić mogą do wielu problemów zdrowotnych płodu, będących powodem między innymi niskiej masy urodzeniowej noworodków. Jednak kwas L-askorbinowy jest niezbędny nie tylko najmłodszym, ale ważne jest aby przyjmować odpowiednią jego ilość przez całe życie. Duża jej ilość, niezależnie od wieku, znajduje się w mózgu i odpowiedzialna jest na prawidłowy rozwój tkanki nerwowej oraz zapewnia prawidłowy przebieg wszystkich funkcji kognitywnych, co szczególnie istotne jest wraz z postępującym wraz z wiekiem starzeniem się mózgu.

 

 

 

PODSUMOWANIE

 

Ze względu na regulację homeostatyczną, czas biologicznego półtrwania witaminy C w organizmie waha się od 8 do 40 dni, i jest odwrotnie skorelowany z zapasami tej witaminy w organizmie, które mogą wynosić od 300 do 2000 mg. Średnie zużycie tej witaminy wynosi od 10 do 45 mg na dzień, w zależności od dostępnej jej ilości. Jej ilość w organizmie, w tkankach i krwi podlega zmianom, w zależności od zapotrzebowania. W przypadku dostępności dużej puli kwasu L-askorbinowego, jest on zużywany w większej ilości, co pozytywnie wpływa na funkcjonowanie organizmu, i oprócz jego podstawowych funkcji wymienionych powyżej, zakres jego działania obejmuje także ochronę tkanek przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Wraz ze zmieniającymi się warunkami atmosferycznego narażeni jesteśmy na różne czynniki wpływające na nasze zdrowie oraz na różną dostępność witaminy C. Dlatego tak ważne jest, aby przez cały rok dbać o zapewnienie organizmowi odpowiedniej ilości witaminy C.

 

ZIMA

Ze względu na niedostępność zielonych warzyw sezonowych bogatych w witaminę C, w okresie zimowym należy przede wszystkim skupić się na zapewnieniu organizmowi odpowiednich dawek kwasu L-askorbinowego. Owoce cytrusowe mogą zapewnić rekomendowane dzienne spożycie tej substancji, jednak wiele badań zaleca suplementację witaminy C na poziomie o wiele wyższym, rzędu 500 mg na dzień. Pozwala to nie tylko na zapewnienie organizmowi minimalnej ilości tej substancji niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania, ale także w pełni wykorzystać jej antyoksydacyjny potencjał. Na szkodliwe warunki atmosferyczne szczególnie narażona jest nasza skóra, która zimą traci uzyskany latem blask i staje się szara, zmęczona i mniej elastyczna. Suplementacja tej witaminy może pomóc rozświetlić skórę i wyrównać jej koloryt. Z jednej strony jest to związane z jej zdolnościami do neutralizacji szkodliwych wolnych rodników, które wpływają na zmniejszenie elastyczności skóry oraz uniemożliwiają jej prawidłowe funkcjonowanie. Z drugiej zaś, witamina C zmniejsza produkcję melaniny, pigmentu odpowiedzialnego za powstawanie przebarwień i ciemnych plam na skórze. Ponadto, dzięki wspomaganiu syntezy kolagenu pomaga ona skórze zachować swoją elastyczność pomimo trudnych warunków atmosferycznych.

 

WIOSNA

Wraz z nadejściem pierwszych symptomów wiosny bardzo często pojawiają się pierwsze wiosenne przeziębienia, atakując osłabione po zimie organizmy. Pomimo, że nie wykazano aby witamina C łagodziła objawy przeziębienia, dowiedziono że może ona zmniejszyć czas trwania dokuczliwych symptomów, szczególnie jeżeli przyjmowana jest regularnie, jeszcze przed infekcjami wirusowymi. Dlatego odpowiednie, regularne dawkowanie kwasu L-askorbinowego pozwala nie tylko utrzymać zdrowe kości, skórę, naczynia krwionośne, ale dba także o stan naszego układu immunologicznego, ponieważ to właśnie w leukocytach, komórkach obronnych organizmu, znajdują się duże zapasy witaminy C w organizmie. Wraz z budzącą się do życia przyrodą, pojawiają się sezonowe alergeny, pyłki traw i drzew, tak dokuczliwe dla wielu osób. Kontakt osoby uczulonej z alergenem powoduje wydzielenie w organizmie histaminy, która odpowiedzialna jest za większość męczących symptomów, takich jak katar, łzawienie oczu, wysypka, duszność i wiele innych. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest podawanie leków antyhistaminowych, które jednak wiążą się z wieloma nieprzyjemnymi symptomami, takimi jak senność i upośledzenie koncentracji. Wykazano, że witamina C zdolna jest do obniżenia poziomu histaminy w organizmie, działając tym samym podobnie jak leki przeciwalergiczne, co stanowi dla nich bardzo dobrą alternatywę, szczególnie biorąc pod uwagę brak uciążliwych efektów ubocznych z nimi związanych.

 

LATO

Intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczne, która ma miejsce szczególnie latem, obok pięknej opalenizny i zdrowo wyglądającej skóry niesie za sobą pewne ryzyko związane z oddziaływaniem promieniowania UV na skórę. Powoduje ono powstawanie reaktywnych form tlenu, w tym anionorodnika ponadtlenkowego, nadtlenków i tlenu singletowego, które prowadzą do stresu oksydacyjnego. Wolne rodniki zdolne są miedzy innymi do uszkadzania DNA, ścian i białek komórkowych, w tym kolagenu i elastyny. Tłumaczy to obserwowane zmiany elastyczności skóry w przypadku fotostarzenia. Witamina C chroni przed nim komórki skóry neutralizując wolne rodniki, dlatego ekspozycja na światło UV prowadzi do zmniejszenia ilości tej witaminy w skórze.

 

 

JESIEŃ

Nadejście jesieni wiąże się ze zwiększonym ryzykiem stresu dla organizmu, z powodu zmian które zachodzą w naszym otoczeniu. Zmniejszenie ilości słońca, a co za tym idzie skrócenie dnia może prowadzić do spadku ilości energii oraz obniżenia codziennej aktywności. Nierzadko wiąże się to ze spadkiem letniej aktywności fizycznej, a to wszystko przekładać może się na osłabienie odporności organizmu, a co za tym idzie częstsze infekcje wirusowe. W ciągu 24 godzin od zarażenia organizmu wirusami najczęściej odpowiedzialnymi za przeziębienia następuje gwałtowny spadek ilości witaminy C w leukocytach, komórkach układu odpornościowego, znacznie poniżej normalnego poziomu, do którego powrót zajmuje około 5 dni. Analogicznie mogą działać inne czynniki stresowe. Podobną korelację spadku ilości witaminy C zanotowano w przypadku zawałów mięśnia sercowego, przy czym powrót poziomu kwasu L-askorbinowego w leukocytach zajmuje w tym przypadku około 2 tygodni. Ze względu na wszechobecność czynników stresogennych oraz narażenia na szkodliwe działanie wolnych rodników, tak istotne jest, aby utrzymywać właściwy poziom witaminy C w organizmie, aby móc wykorzystać nie tylko jej podstawowe właściwości, ale pełnię jej antyoksydacyjnego potencjału.

 

 

 

 

 

 

Bibliografia:

 

Z.A.M. Daud, A. Ismail and B. Sarmadi, Ascorbic Acid: Physiology and Health Effects, In Encyclopedia of Food and Health, Academic Press, Oxford, 2016, Pages 266-274

 

S.K. Chang, A. Ismail and Z.A.M. Daud, Ascorbic Acid: Properties, Determination and Uses, In Encyclopedia of Food and Health, Academic Press, Oxford, 2016, Pages 275-284

 

 

Blass SC, Goost H, Tolba RH, Stoffel-Wagner B, Kabir K, et al. (2012) Time to wound closure in trauma patients with disorders in wound healing is shortened by supplements containing antioxidant micronutrients and glutamine: a PRCT. Clinical Nutrition 31(4): 469–475.

 

Chen GC, Lu DB, Pang Z, and Liu QF (2013) Vitamin C intake, circulating vitamin C and risk of stroke: a meta-analysis of prospective studies. Journal of American Heart Association 2(6): e000329.

 

Cui YH, Jing CX, and Pan HW (2013) Association of blood antioxidants and vitamins with risk of age-related cataract: a meta-analysis of observational studies. American Journal of Clinical Nutrition 98(3): 778–786.

 

EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products) (2013) Scientific opinion on dietary reference values for vitamin C. European Food Safety Authority Journal 11(11): 3418–3468.

 

Finck H, Hart AR, Jennings A, andWelch AA (2014) Is there a role for vitamin C in preventing osteoporosis and fractures? A review of the potential underlying mechanisms and current

epidemiological evidence. Nutrition Research Reviews 27(2): 268–283.

 

Fritz H, Flower G, Weeks L, Cooley K, Callachan M, et al. (2014) Intravenous vitamin C and cancer: a systematic review. Integrative Cancer Therapies 13(4): 280–300.

 

Grosso G, Bei R, Mistretta A, Marventano S, Calabrese G, et al. (2013) Effects of vitamin C on health: a review of evidence. Frontiers in Bioscience (Landmark Ed) 18: 1017–1029.

 

Hemila H (2013) Vitamin C and common cold-induced asthma: a systematic review and statistical analysis. Allergy Asthma and Clinical Immunology 9(1): 46.

 

Juraschek SP, Guallar E, Appel LJ, and Miller 3rd. ER 3rd. (2012) Effects of vitamin C supplementation on blood pressure: a meta-analysis of randomized controlled trials. American Journal of Clinical Nutrition 95(5): 1079–1088.

 

 

Luo J, Shen L, and Zheng D (2014) Association between vitamin C intake and lung cancer: a dose-response meta-analysis. Scientific Reports 4: 6161.

 

Mathew MC, Ervin AM, Tao J, and Davis RM (2012) Antioxidant vitamin supplementation for preventing and slowing the progression of age-related cataract.

Cochrane Database of Systematic Reviews 6: CD004567.

 

McRae MP (2008) Vitamin C supplementation lowers serum low-density lipoprotein cholesterol and triglycerides: a meta-analysis of 13 randomized controlled trials. Journal of Chiropractic Medicine 7(2): 48–58.

 

Michels AJ and Frei B (2013) Myths, artifacts, and fatal flaws: identifying limitations and opportunities in vitamin C research. Nutrients 5(12): 5161–5192.

 

NCCFN (2005) Recommended nutrient intakes for Malaysia. A Report of the Technical

Working Group on Nutritional Guidelines. Putrajaya, Malaysia: Ministry of Health

Malaysia.

 

Salonen RM, Nyyssonen K, Kaikkonen J, Porkkala-Sarataho E, Voutilainen S, et al. (2003) Six-year effect of combined vitamin C and E supplementation on atherosclerotic progression: the antioxidant supplementation in atherosclerosis prevention (ASAP) study. Circulation 107(7): 947–953.

 

Davey MW, Montagu MV, Inze´ D, et al. (2000) Plant L-ascorbic acid: chemistry, function, metabolism, bioavailability and effects of processing. Journal of the Science of Food and Agriculture 80(7): 825–860.

 

Du J, Cullen JJ, and Buettner GR (2012) Ascorbic acid: chemistry, biology and the treatment of cancer. Biochimica et Biophysica Acta 1826: 443–457.

 

Hernández Y, Lobo MG, and Gonza´lez M (2006) Determination of vitamin C in tropical fruits: a comparative evaluation of methods. Food Chemistry 96: 654–664.

 

Packer L and Fuchs J (eds.) (1997) Vitamin C in health and disease. New York: Marcel Dekker.

 

K. Massey, M. Liebman, S. A. Kynast-Gales. Ascorbate increases human oxaluria and kidney stone risk. „Journal of Nutrition”. 135 (7), s. 1673–1677, 2005

 

C.S. Johnston. Biomarkers for establishing a tolerable upper intake level for vitamin C. „Nutrition Reviews”. 57 (3), s. 71–77, 1999.

 

C.S. Tsao, S.L. Salimi. Effect of large intake of ascorbic acid on urinary and plasma oxalic acid levels. „Internationa Journal of Vitamin and Nutrition Research”. 54 (2–3), s. 245–249, 1984.

 

K.H. Schmidt, V. Hagmaier, D.H. Hornig, J.P. Vuilleumier i inni. Urinary oxalate excretion after large intakes of ascorbic acid in man. „American Journal of Clinical Nutrition”. 34 (3), s. 305–311, 1981.

 

M. Urivetzky, D. Kessaris, A.D. Smith. Ascorbic acid overdosing: A risk factor for calcium oxalate nephrolithiasis. „Journal of Urology”. 147 (5), s. 1215–1218, 1992

 

Pietro Manuel Ferraro, Gary C. Curhan, Giovanni Gambaro, Eric N. Taylor. Total, Dietary, and Supplemental Vitamin C Intake and Risk of Incident Kidney Stones. „American Journal of Kidney Diseases”, 2015

 

C.Pacier, D. M. Martirosyan. Vitamin C: optimal dosages, supplementation and use in disease prevention. Functional Foods in Health and Disease 2015; 5(3): 89-107

 

 

A Kallner, D Hartmann, and D Hornig. Steady-state turnover and body pool of ascorbic acid in man. Am J Clin Nutr March 1979 vol. 32 no. 3 530-539

 

A B Kallner et al. On the requirements of ascorbic acid in man: steady-state turnover and body pool in smokers. Am J Clin Nutr 1981 34: 7 1347-55

 

R. Hume and E. Weyers. Changes in leucocyte ascorbic acid during the common cold. Scot. med. J., 1973, 18: 3

 

Subramanian N and others. Effect of ascorbic acid on detoxification of histamine in rats and guinea pigs under drug treated conditions. Biochemical Pharmacology 23:637-641, 1974.

 

Nandi BK and others. Effect of ascorbic acid on detoxification of histamine under stress conditions. Biochemical Pharmacology 23:643-647, 1974.

 

Telang PS. Vitamin C in dermatology. Indian Dermatology Online Journal. 2013;4(2):143-146.

 

 

 

 

 

 

 

 

PRAWA AUTORSKIE

 

Powyższą broszurę przygotowano na zlecenie firmy:

Skarby Gai LTD

Craven House 40-44 The Uxbridge Road

LONDON, UNITED KINGDOM W5 2BS

Company No. 10575577

 

Firma Skarby Gai ltd jest wyłącznym właścicielem praw autorskich do niniejszego tekstu.

 

Copyright by Skarby Gai ltd 2017

 

Niniejsze opracowanie w całości, ani w żadnej swojej części, nie może być kopiowane, ani w jakikolwiek inny, możliwy, dostępny sposób reprodukowane, powielane, ani odczytywane w internecie oraz środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody zarządu firmy Skarby Gai ltd.

 

Wykonywanie kopii niniejszej publikacji jakąkolwiek metodą, w tym: kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie całości materiału, bądź jej części na nośniku cyfrowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich oraz pokrewnych.

https://centrumamis.pl/pl/producer/Skarby-Gai/1923

 

 

 

 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl